Zeytinyağı, Uluslararası Zeytin Konseyi’nin (COI/T.15/NC No 3) ve AB’de (AB) 2022/2104 sayılı Tüzüğün tanımladığı sınıflarla ticarete konu olur. Sınıf; yağın nasıl elde edildiğine, laboratuvar sınırlarına ve natürel yağlarda duyusal panel testine bağlıdır. Türkiye’de Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği geçerlidir.
Başlıca sınıflar ve sınırlar
| Sınıf | Serbest asitlik (% oleik asit) | Peroksit değeri (meq O₂/kg) | Duyusal |
|---|---|---|---|
| Natürel sızma zeytinyağı | ≤ 0,8 | ≤ 20 | Meyvemsi, kusursuz |
| Natürel birinci zeytinyağı | ≤ 2,0 | ≤ 20 | Meyvemsi, hafif kusura izin verilir |
| Lampant zeytinyağı | natürel sınırlarının üzerinde | – | Rafine edilmeden tüketime uygun değil |
| Rafine zeytinyağı | ≤ 0,3 | ≤ 5 | – |
| Zeytinyağı (rafine ve natürel) | ≤ 1,0 | ≤ 15 | – |
| Ham pirina yağı | – | – | Rafinasyon için |
| Rafine pirina yağı | ≤ 0,3 | ≤ 5 | – |
| Pirina yağı | ≤ 1,0 | ≤ 15 | – |
IOC standardında AB’nin kullanmadığı bir "adi natürel" (ordinary virgin) sınıfı da vardır. Standartlar çok daha fazla sınır belirler (UV absorbansı K232 ve K270, mumlar, yağ asidi ve sterol bileşimi, alkil esterler); hedef pazarda geçerli standardın güncel metnini mutlaka kontrol edin.
Şartnamede neler olmalı?
- Sınıf ve natürel yağlarda hasat yılı.
- En yüksek serbest asitlik ve peroksit değeri; gerekiyorsa K232, K270 ve polifenol.
- Ambalaj: flexitank, IBC, varil veya perakende şişe ve teneke.
- Akredite bir laboratuvardan güncel analiz ve natürel sızma için duyusal panel raporu.
- Müşterileriniz istiyorsa organik, korumalı menşe/coğrafi işaret veya BRCGS gibi sertifikalar.